Bài viết dưới đây sẽ làm sáng tỏ định nghĩa bã mía là gì cùng với các ứng dụng tuyệt vời của nó cho nhân loại và thiên nhiên.
Phần xác này thường bị loại bỏ vì bị cho là không có giá trị. Tuy nhiên, ít người nhận ra rằng chúng thực chất là nguồn nguyên liệu có nhiều công dụng đáng ngạc nhiên trong cuộc sống. Hãy khám phá các lợi ích của bã mía qua bài viết từ hệ thống Chuyên cà phê nhé!
Định nghĩa bã mía và những đặc tính chính
Sau quá trình ép mía để lấy nước hoặc sản xuất đường, phần xơ còn lại của thân cây, được gọi là bã mía (xác cây mía), sẽ được tách ra.
Xác mía có thể được sử dụng vào mục đích gì?
Các thành phần chính gồm có sợi xơ (xenlulozơ), nước cùng một lượng nhỏ các chất hòa tan, chủ yếu là đường. Bã của cây mía sở hữu những đặc tính sau:
Đặc điểm vật lý
Bã tồn tại dưới dạng các sợi không hòa tan trong nước cũng như trong các dung môi hữu cơ và vô cơ thông dụng. Màu sắc của bã có thể là trắng ngà, vàng nhạt, xanh nhạt, nâu nhạt hoặc tím nhạt, điều này phụ thuộc vào loại mía ban đầu.
Tính chất hóa học
Bã mía có thể cháy, tạo ra CO2, nước, SO2, N2,… khi phản ứng cháy diễn ra hoàn toàn. Quá trình đốt bã tiết ra một lượng nhiệt đáng kể.
Tác dụng của bã mía
Thông thường, sau khi đã ép kiệt nước từ cây mía, người ta thường có xu hướng vứt bỏ phần xác cây, vì chúng không còn dùng được nữa.
Thực ra, các bạn vẫn có thể tận dụng phần bã này vào nhiều mục đích đa dạng khác nhau trong cuộc sống. Vậy cụ thể bã mía có thể được sử dụng như thế nào?
Chế tạo phân bón cho cây trồng
Trong lĩnh vực trồng trọt, bã mía được sử dụng để sản xuất phân hữu cơ thay cho các loại phân bón thông thường,… hoặc được dùng làm giá thể để nuôi trồng nấm, nấm linh chi và nấm mèo.
Trồng cây với bã mía
Phương pháp ủ bã mía để trồng cây không hề phức tạp, bạn hoàn toàn có thể tự làm theo các bước sau:
Bước 1: Hãy chuẩn bị các nguyên liệu như bã cây mía, bã bùn; Phân NPK (5 – 10 – 3); Phân supe lân, Chế phẩm EM 1, Rỉ mật, Vôi bột và các dụng cụ cần thiết như bạt, cân, xẻng, cuốc, thùng ô doa.
Bước 2: Để trồng cây, ta cần nghiền thật nhuyễn bã mía. Tiếp theo, trộn đều bã mía đã nghiền nhỏ với bã bùn cùng phân NPK, phân supe lân và vôi bột. Sau đó, dàn mỏng hỗn hợp đã trộn với độ dày khoảng 20 – 30 cm.
Bước 3: Hòa loãng chế phẩm EM 1 theo tỷ lệ đã được chỉ dẫn trên bao bì.
Bước 4: Phun đều dung dịch EM1 đã được pha loãng lên lớp vật liệu đã được dàn mỏng. Tiếp theo, phủ bạt lên khu vực ủ có độ cao từ 1.5 – 2m.
Bước 5: Sau khi để ủ trong 3 – 4 ngày, tiến hành đo nhiệt độ của đống ủ. Đồng thời, cần lưu ý kiểm tra độ ẩm, thực hiện đảo trộn và duy trì nhiệt độ trong khoảng 50 – 60 độ C. Khoảng 10 – 15 ngày sau, phân sẽ hoai mục và có thể trộn cùng đất với bã mía để bón cho cây trồng.
Với phương pháp sử dụng xác mía để trồng cây như đã đề cập, bạn có thể tái sử dụng một cách hiệu quả và tạo ra những sản phẩm hữu ích từ bã mía, góp phần vào cuộc sống sinh hoạt và sản xuất.
Nguyên liệu đốt
Bã mía tái chế có thể trở thành nguồn nhiên liệu đốt cung cấp nhiệt cho các nhà máy điện, lò hơi. Quá trình này bao gồm xay nhuyễn bã mía, sấy khô, sau đó ép thành các viên nén có đường kính từ 6 đến 8mm và dài từ 15 đến 30mm.
Những viên nén này phục vụ cho cả công nghiệp và dân dụng, là nguồn nhiên liệu đốt với nhiệt lượng dao động từ 4200 đến 4700 Kcal/kg.
Lò hơi dùng bã mía để đốt
Thức ăn cho vật nuôi
Người ta tận dụng bã mía còn lại sau khi ép nước để lót chuồng cho gia súc vào mùa đông hoặc dùng làm thức ăn cho trâu, bò, dê trong chăn nuôi.
Quy trình sản xuất bột giấy
Trong bối cảnh nguồn gỗ dành cho việc sản xuất bột giấy đang dần cạn kiệt và chịu tổn thất nghiêm trọng, bã mía nổi lên như một nguyên liệu thay thế không làm từ gỗ vô cùng lý tưởng.
Do bã mía sở hữu những đặc tính giống như gỗ trong việc sản xuất giấy. Thêm vào đó, nguồn nguyên liệu này luôn sẵn có, thời gian trồng trọt ngắn, và không gây hại đến môi trường như việc chặt phá rừng.
Hiện nay, bẫ mía được chế biến thành bột giấy và được ứng dụng phổ biến trong việc sản xuất các sản phẩm như túi giấy, ly giấy, hộp giấy, thiệp, sổ tay, và nhiều sản phẩm khác.
Chậu cảnh
Không giống chậu sành, sứ, loại chậu từ bã cây mía có khả năng thấm nước mưa mà không làm cây bị úng. Điều này giúp rễ cây vươn qua chậu để tiếp xúc trực tiếp với đất mà chậu vẫn rất bền, không dễ vỡ.
Chậu làm từ bã mía thường được dùng để gieo mầm cây con, bày trong phòng thí nghiệm hoặc trồng các loại hoa, cây cảnh. Đặc biệt, sản phẩm này không gây hại cho môi trường và có khả năng phân hủy nhanh chóng trong đất chỉ sau 3 tháng.
Tận dụng bã để sản xuất ván ép
Bã mía chứa hàm lượng cellulose lớn, nên ngoài việc sử dụng làm nhiên liệu, nó còn được ứng dụng trong sản xuất ván ép. Phần bã này đóng vai trò như nguyên liệu thay thế cho gỗ trong việc sản xuất ván ép truyền thống.
Tuy vậy, để sản phẩm hoàn thiện đáp ứng các tiêu chí như chống thấm, không nứt khi phơi nắng, cứng và bền dai, nhà sản xuất cần bổ sung thêm những chất phụ gia khác như vỏ cà phê, lá thông, sợi tre,…
Các nguyên liệu này sẽ được cắt nhỏ, xay nhuyễn, trộn theo tỷ lệ chuẩn chỉnh trước khi ép thành tấm và sấy khô. Sản phẩm cuối cùng có độ hút nước và độ nở thấp, đáp ứng tiêu chuẩn xây dựng.
Sản xuất bao bì cho sản phẩm
Bã mía được sử dụng phổ biến trong ngành công nghiệp sản xuất bao bì.
Hộp bã mía
Hộp bã mía là một trong những sản phẩm làm từ bã mía, hiện diện phổ biến tại các cửa hàng ăn uống hiện nay. Sản phẩm này được tạo ra nhằm thay thế cho sản phẩm làm từ nhựa.
Những lợi ích nổi trội của hộp bã mía bao gồm:
– An toàn, không chứa các chất độc hại có thể gây ung thư như hộp nhựa thông thường.
– Tính năng của hộp bã mía tương tự như hộp nhựa và cũng có thể dùng trong lò vi sóng.
– Chiếc hộp dễ dàng phân hủy trong vòng vài tuần, do đó rất thân thiện với môi trường
– Chi phí phải chăng, lý tưởng cho việc đầu tư kinh doanh hoặc sử dụng trong gia đình
Cốc, ly từ bã mía
Một sản phẩm khác từ bã mía cũng rất được ưa thích, đó chính là cốc bã mía. Sản phẩm tự nhiên này được đánh giá cao cả về chất lượng và độ an toàn.
Các sản phẩm cốc và ly làm từ bã mía sẽ sở hữu những đặc tính sau:
– Dù trong môi trường nhiệt độ cao hay thấp, sản phẩm vẫn hoạt động tốt
– Nhanh chóng phân hủy trong vòng vài tuần
– An toàn đối với sức khỏe và không gây hại cho môi trường
– Về phần độ bền, sản phẩm này không kém cạnh so với các loại cốc, ly nhựa thông dụng. Phù hợp cho cả kinh doanh lẫn sử dụng hàng ngày.
– Chi phí phù hợp
Vật dụng từ bã mía
Dĩa và chén sản xuất từ bã mía thường được đề cập trong các cuộc thảo luận về sản phẩm thân thiện với môi trường. Chúng là sự thay thế lý tưởng cho những sản phẩm bằng nhựa có hại.
Tô bã mía
Giống như chén đĩa bã mía, tô làm từ bã mía cũng được ứng dụng rộng rãi trong sản xuất và đời sống. Các cơ sở sản xuất tô bã mía với nhiều kích thước khác nhau, phù hợp với đa dạng các nhu cầu sử dụng. Sản phẩm chắc chắn, có khả năng chứa đồ ăn nóng mà không bị đọng hơi nước.
Ống hút làm từ bã mía
Ống hút là vật dụng không thể thiếu trong bất kỳ nhà hàng hay quán cà phê nào. Việc sử dụng phổ biến dẫn đến nguy cơ gia tăng rác thải nhựa nếu chọn ống hút nhựa truyền thống.
Do đó, sự xuất hiện của ống hút làm từ bã mía đã giúp cung cấp sản phẩm này ra thị trường, đồng thời bảo vệ môi trường. Ống hút từ bã mía không có mùi, có độ cứng cao và có chức năng tương đương với ống hút nhựa thông thường.
Có thể khẳng định, sản phẩm sản xuất từ bã mía đóng vai trò là một giải pháp hoàn hảo thay thế cho các bao bì nhựa dùng một lần, tạo nên một bước đột phá để phù hợp với xu hướng tiêu dùng xanh nhằm bảo vệ môi trường nhờ vào những điểm mạnh tuyệt vời sau đây:
- Bao bì từ bã mía cực kỳ an toàn cho sức khỏe con người, không cần lo ngại về độc tố nhiễm vào thực phẩm như đồ nhựa dùng một lần.
- Có khả năng chịu được nhiệt độ lên đến 100 độ C, thậm chí thích hợp cho việc đựng thức ăn nóng.
- Do có đặc tính là cứng và nặng, bao bì từ bã mía có độ bền và vững chắc vượt trội so với nhiều nguyên liệu khác.
- Dễ dàng phân hủy hoàn toàn thành nước, CO2 và mùn hữu cơ hữu ích cho thực vật và đất, là một sản phẩm đặc biệt thân thiện với môi trường trong vòng 6 – 12 tháng.
Khái niệm bã mía là gì có thể dễ dàng hiểu được, nhưng không phải ai cũng rõ về công dụng của nó. Hy vọng qua bài viết này, bạn đã nắm bắt được lợi ích của bã mía. Từ đó, bạn có thể sử dụng bã mía hoặc các sản phẩm từ bã mía để giúp bảo vệ môi trường sống.
Khám phá những bí quyết quý giá mà bạn không thể bỏ qua tại chuyên mục Kinh nghiệm hay để trang bị cho mình những kỹ năng cần thiết.
